VUmc

Bij het VUMC in Amsterdam is er momenteel voor de volwassenen een wachtlijst van 12 à 14 maanden. Ben je onder de 18, dan kom je op de jongerenlijst. Deze is iets korter, maar nog altijd 8 à 12 maanden.

Het is natuurlijk een grote stap om je aan te melden en veel mensen vinden het ook spannend om contact op te nemen met het VU. Je kunt het best gewoon even bellen, dan zetten zij direct al je gegevens in het systeem, sta je meteen op de wachtlijst en kunnen ze je uitnodigen voor een intake. Deze vindt plaats in de eerste 3 maanden na je telefonische aanmelding.

De intake
Bij zo’n intake krijg je een paar vragenlijsten, over wat je wel en juist niet fijn vindt aan je lichaam, waar je als kind mee speelde, ziektes in je familie en wat je eigenlijk van het VU verwacht. Daarna heb je nog een gesprek met een psycholoog waarin je deze vragenlijsten ook nog eens doorneemt. Hebben ze het vermoeden dat je inderdaad genderdysforie hebt, dan blijf je gewoon op de wachtlijst voor de diagnostiek staan.

Diagnostiek
Tijdens de diagnostiek gaan ze door middel van psychologische gesprekken, vragenlijsten en testen de diagnose genderdysforie stellen en kijken of je ook sterk genoeg bent om het traject en alle veranderingen aan te kunnen. Ook willen ze bijvoorbeeld graag een gesprek met iemand die jou al lang kent, zoals een van je ouders en moet je jouw levensverhaal opschrijven.

De duur van de diagnostiek verschilt per persoon, maar duurt gemiddeld 6 tot 8 maanden, waarin je ongeveer 1 gesprek per maand hebt. De een heeft er echter al genoeg aan 4, de ander heeft bijvoorbeeld 12 of misschien nog wel meer gesprekken nodig. Dit ligt volledig aan jezelf en of er nog eventuele andere dingen meespelen.

Aan het eind van de diagnostiek word je besproken in het genderteam en daar kunnen drie dingen uit komen:
1. Rood licht: Je hebt toch geen genderdysforie;
2. Oranje licht: Je hebt eventueel meer gesprekken nodig of je bent nog niet klaar voor het traject;
3. Groen licht: Je mag door met de Real Life Experience en krijgt dus ook hormonen!

Real Life Experience/hormonen
De volgende fase in het traject wordt de Real Life Experience genoemd. Hier wordt van je verwacht dat je volledig gaat leven in het gewenste geslacht, veel mensen doen dit echter daarvoor ook al, maar nu krijg je natuurlijk ook hormonen! Hiervoor moet je bij de endocrinoloog, de hormoondokter, zijn. Om te mogen starten met hormonen moet je wel minimaal 16 jaar zijn. Vanaf je 12e kun je al wel, mits de puberteit al is begonnen, puberteitsremmers krijgen om je puberteit te onderdrukken zodat je geen lage stem of borsten krijgt bijvoorbeeld. Deze behandeling is geheel omkeerbaar.

Met de hormonen ga je in feite door een tweede puberteit, waarbij je alsnog zoveel mogelijk de trekken van het gewenste geslacht krijgt. De hormonen zul je levenslang moeten blijven gebruiken, omdat je ze niet zelf aanmaakt. De dames kunnen wel na de geslachtsoperatie stoppen met de anti-mannelijke hormonen, omdat ze dan geen testosteron meer van zichzelf aanmaken.

Hormonen voor transvrouwen (MTF)
De transvrouwen krijgen oestradiol en het anti-mannelijk hormoon Androcur, die de testosteron verlaagt en minder effectief maakt. Voor de vrouwen zijn er drie opties om de hormonen toe te dienen:
1. Door middel van pillen (Progynova);
2. Door middel van pleisters, onder andere Estrofem, maar er zijn allerlei fabrikanten;
3. Door middel van gel (Estreva), maar deze gel is alleen in België te krijgen en niet in Nederland.

Door de hormonen krijgen de vrouwen onder andere een vrouwelijkere vetverdeling, borstgroei, zachtere huid, minder vette huid en haar, kleinere zaadballen en je kunt er emotioneler van worden. Door de anti-androgenen vermindert het mannelijk libido en gaat ook de vruchtbaarheid achteruit, erecties houden op, de lichaamsbeharing wordt vaak minder of verdwijnt, ook kaalheid wordt minder of verdwijnt etc. Door de vrouwelijke hormonen wordt je stem echter niet weer hoger, zoals het bij de transmannen nog wel omlaag gaat. Je kunt indien nodig wel leren om vrouwelijker te praten door middel van logopedie.

Helaas hebben de hormonen geen effect op de baardgroei, daarom ondergaan de vrouwen ook vaak een laserbehandeling. Heb je blond haar dan zul je elektrolyse moeten ondergaan om de haartjes te verwijderen. Elektrolyse moet vaak en duurt ook erg lang, al gauw zo’n 2 tot 3 jaar. Naast het gezicht moet er voor de geslachtsoperatie ook tussen de benen onthaard worden, dit gebeurt ook door middel van laser en elektrolyse.

Hormonen voor transmannen (FTM)
Als transman krijg je testosteron toegediend. Dit kan je op twee verschillende manieren toedienen:
1. Door middel van Androgel, deze gel moet je elke morgen opsmeren;
2. Door middel van injecties en hierin heb je ook nog twee opties:
– Sustanon, gemiddeld moet je dit elke 2 weken injecteren. De dosis en de tijd tussen de injecties verschilt per persoon;
– Nebido hoeft slechts om de 12 weken te worden toegediend. Helaas wordt Nebido in Nederland nog niet vergoed door zorgverzekeringen.

De transmannen krijgen door de testosteron bijvoorbeeld alsnog de baard in de keel, een mannelijkere vetverdeling, een grotere clitoris, meer lichaamsbeharing, sterkere spieren, baardgroei, etc.

De Real Life Experience duurt normaal gesproken 12 maanden. Daarna wordt je weer in het genderteam besproken en als je deze periode naar wens hebt doorlopen, dan word je op de wachtlijst voor operaties geplaatst.

Operaties
Elke operatie heeft natuurlijk zijn voor-, maar ook nadelen, het blijven immers operaties. Er zijn genoeg mensen die beslissen om geen operaties of bepaalde operaties niet te ondergaan, vaak mede omdat het resultaat dan niet geheel naar wens is of omdat ze het risico niet aandurven. Voordat je überhaupt operaties mag ondergaan moet je wel minimaal 18 jaar zijn.

De twee meest uitgevoerde operaties voor de transvrouwen zijn:
1. De vaginaplastiekmaken, waarbij ze van de penis een vagina maken.
2. Het plaatsen van borstimplantaten. Deze operatie wordt in tegenstelling tot de vaginaplastiek niet vergoed.

Sommige vrouwen kiezen er voor om ook nog iets aan hun adamsappel of gezicht te laten doen.

Voor transmannen zijn er vier operaties:
1. De borstoperatie, waarbij ze de borsten verwijderen en er een mannenborstkast van maken;
2. De buikoperatie, hierbij worden de baarmoeder en eierstokken verwijderd;
3. De colpectomie, hierbij wordt de gehele vagina inclusief vaginawand verwijderd. Deze operatie is tegenwoordig verplicht wanneer je een metadoioplastiek of phalloplastiek wil.
4. De geslachtsoperatie, waarbij je de keuze hebt uit:
– De metadoioplastiek: van de clitoris maken ze een minipenis van gemiddeld 4-6cm;
– De phalloplastiek: met huid van je onderarm of bovenbeen maken ze een grotere piemel.

Ook zijn er combinaties mogelijk, bijvoorbeeld de borst- en buikoperatie of de buikoperatie en de colpectomie. Sommige jongens kiezen ervoor om de buikoperatie (nog) niet uit te laten voeren. Bovendien kiezen ze er vaak voor om geen geslachtsoperatie en ook geen colpectomie te doen.

Natuurlijk kan het zijn dat er nog extra operaties bij komen vanwege complicaties of correcties. De operaties zijn in principe niet verplicht, het gaat uiteindelijk immers om jou en jij bepaalt hoe het traject verloopt.

Mocht je operaties buiten het VU om willen doen (bijv. bij het Slotervaart ziekenhuis) dan moet je dit zelf regelen en ook aangeven bij het VU.

Voor meer informatie kun je terecht op de site van het genderteam van het VUmc. Heb je nog vragen aan een van onze ervaringsdeskundigen, stuur dan even een berichtje naar onze vraagbaak.