Boek: Jongens en meisjes, maakt het uit?

Een kind in jeans en een roze-wit gestreept onderhemdje kijkt met een intense, maar warme blik uit zijn grijs-blauwe ogen naar mij. “Ben ik een jongen? Of ben ik een meisje?”, lijkt het mij te vragen. Ik zou het niet kunnen zeggen. En dit is precies een van de ideeën achter Annie van Gemerts project ‘Jongens en meisjes’. Tussen 2003 en 2009 fotografeerde en interviewde ze 30 kinderen. Ze begeleidde de kinderen op de overgang naar hun adolescentie. En het zijn geen stereotiepe prinsessen-meisjes en brandweerman-jongens. Het eerste deel van het boek omvat alleen foto’s ,zonder enige uitleg. Van Gemert laat de beelden voor zichzelf spreken: de kinderen kijken altijd recht naar de lens.

Laat ons een kind in zijn opgroeien volgen. We zien op de linkerbladzijde een kort kapsel en een stoer basketbaluniform, bal in de hand. Een jongen dus, zou je denken. Op de linkerbladzijde dan hetzelfde kind, maar in een roze jurkje, met sandalen. Is het dan toch een meisje? Een paar pagina’s verder zien we hetzelfde gezicht, een paar jaren ouder, het haar met piekjes gel stijl gegeven, wederom in een kleedje en ernaast in blauwe shorts. De verwarring is groot: Het kind zou perfect een jongen, alsook een meisje kunnen zijn. Dit fascinerende verslag van androgyne kinderen omvat meer dan 200 pagina’s.

Marijke Libert, die de interviews verwerkte en teksten voor het boek schreef, drukt het zo uit: “Het is de neerslag van een zoektocht in dat grensgebied tussen de seksen.” Uit de interviews, die Annie van Gemert telkens op het einde van haar fotoreeks met de kinderen en jongeren afnam, blijkt dat sommige kinderen zich naar buiten gewoon toonden zoals ze zich vanbinnen voelden. Ruth vertelt bijvoorbeeld: “Ik heb me nooit aan iemand gespiegeld, viel niet in zwijm voor idolen, ik had er geen. Ach, ik lééfde gewoon, impulsief, dacht niet aan de toekomst, wat en hoe ik hoorde te zijn.” Weer andere werden door hun omgeving in één bepaalde richting geduwd, bijvoorbeeld in de vorm van een bepaalde haarstijl. De jongeren reflecteren over hun kindertijd en jeugd, en geven een inkijk in hún opvattingen en gevoelens over gender, jongens en meisjes. Aan het uiterlijk van de meeste jongeren kan je op hun laatste foto’s hun biologisch geslacht herkennen, maar in wezen zijn ze vaak dezelfde persoon gebleven. Toch vinden ze het soms raar om zichzelf als androgyn kind terug te zien op de oudere foto’s.

Jelle slaat de nagel op de kop: “Je hebt de jongen, het meisje en je hebt Jelle. Mijn positie staat los van die uitersten en mensen respecteren dat.” Met deze gedachte gaat hij dezelfde richting op als de beroemde gender-filosofe Judith Butler, die vaststelt: “There is no biological necessity for two genders.”

De interviews staan niet in dezelfde volgorde als de foto’s, en pas helemaal op het einde van het boek is een index te vinden, die prijsgeeft wie een biologische jongen en wie een biologisch meisje is. Het overzicht lijkt niet helemaal bij het boek te horen, en dat is begrijpelijk: de lezer leert, dat het niet uitmaakt of het nu en jongen of een meisje is, maar verlangt er toch nog steeds naar het gender-raadsel op te lossen. Van Gemert geeft met de index deze informatie prijs, maar na het bekijken van de fotoreeks rijst opnieuw de vraag: “Ben ik een jongen? Of ben ik een meisje?”Het kind op het titelblad lijkt me nu te zeggen: “Maakt het uit?”

Auteur: Marion Wasserbauer
Foto’s: Annie van Gemert
Uitgegever: Annie van Gemert zelf 2010
ISBN: 9789080695856

(Artikel van Zizo-online.be)

This entry was posted in Nieuws and tagged , . Bookmark the permalink.

Reageren